Poprawa klasy energetycznej domu to dziś jedna z najbardziej opłacalnych inwestycji w nieruchomość. Dobrze zaplanowana modernizacja zmniejsza rachunki za ogrzewanie i chłodzenie, podnosi komfort termiczny, zwiększa wartość rynkową budynku i ułatwia sprzedaż czy wynajem. Jednocześnie ogranicza emisję CO₂, co ma znaczenie zarówno z punktu widzenia przepisów, jak i rosnącej świadomości ekologicznej. Poniżej znajdziesz szczegółowy, praktyczny przewodnik, jak krok po kroku poprawić efektywność energetyczną domu – od audytu, przez termomodernizację, po inteligentne sterowanie instalacjami.

Czym jest klasa energetyczna domu i jak się ją określa?

Klasa energetyczna domu to kategoria opisująca, ile energii budynek zużywa w ciągu roku na ogrzewanie, wentylację, chłodzenie, podgrzewanie wody oraz – w niektórych systemach – oświetlenie wbudowane. W Polsce i Unii Europejskiej określa się ją na podstawie świadectwa charakterystyki energetycznej, które podaje m.in. wskaźnik EP (energia pierwotna) w kWh/(m²·rok). Im niższy wskaźnik EP, tym wyższa klasa energetyczna.

W praktyce klasy energetyczne (A+, A, B, C itd.) odzwierciedlają trzy główne aspekty: izolacyjność przegród zewnętrznych (ściany, dach, podłoga, okna, drzwi), sprawność systemów technicznych (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja, ciepła woda użytkowa) oraz udział odnawialnych źródeł energii. Podniesienie klasy z np. D do B wymaga zwykle kompleksowego podejścia: oceny stanu technicznego, wykonania audytu energetycznego oraz konsekwentnej realizacji programu termomodernizacji.

Dlaczego warto poprawić klasę energetyczną domu?

Poprawa klasy energetycznej domu to nie tylko „modny” kierunek modernizacji, ale realne korzyści finansowe, komfortowe i środowiskowe. W typowym nieocieplonym budynku jednorodzinnym zużycie energii na ogrzewanie może być nawet 3–4 razy wyższe niż w domu energooszczędnym. Dla właściciela oznacza to wysokie rachunki, gorszy komfort cieplny oraz większą wrażliwość na wahania cen paliw.

Korzyści z poprawy klasy energetycznej obejmują:

• niższe koszty eksploatacji – mniejsze zużycie gazu, energii elektrycznej czy paliw stałych,
• wyższy komfort cieplny – stabilna temperatura, brak zimnych ścian i przeciągów,
• lepszy mikroklimat – mniejsze ryzyko kondensacji pary wodnej i pleśni,
• wzrost wartości nieruchomości – lepsza klasa energetyczna jest coraz częściej wymogiem kupujących,
• łatwiejszy dostęp do finansowania – dotacje, preferencyjne kredyty na termomodernizację,
• ograniczenie emisji CO₂ – istotne w kontekście unijnych celów klimatycznych.

Wielu właścicieli domów pyta, czy inwestycja w poprawę efektywności energetycznej się zwraca. Zależnie od zakresu prac, czas zwrotu może wynieść od kilku do kilkunastu lat, ale już po pierwszym sezonie grzewczym zwykle widać odczuwalną różnicę w rachunkach i komforcie.

Od czego zacząć? Audyt i analiza energetyczna budynku

Podstawą skutecznej poprawy klasy energetycznej jest rzetelna diagnostyka. Zanim zainwestujesz w nowe okna czy pompę ciepła, warto wykonać profesjonalny audyt energetyczny. Audytor ocenia parametry przegród zewnętrznych, szczelność budynku, sprawność instalacji, a także analizuje rachunki i sposób użytkowania domu.

W skład audytu wchodzą zazwyczaj:

• inwentaryzacja budowlana – grubości i rodzaje przegród, mostki termiczne,
• ocena stolarki okiennej i drzwiowej – współczynnik przenikania ciepła, nieszczelności,
• analiza instalacji grzewczej, c.w.u., wentylacji i klimatyzacji,
• modelowanie energetyczne – obliczenie zapotrzebowania na energię końcową i pierwotną,
• propozycje wariantów modernizacji – wraz z szacunkowym okresem zwrotu inwestycji.

Dodatkowo można wykonać badanie kamerą termowizyjną oraz test szczelności (blower-door), które ujawniają miejsca niekontrolowanych strat ciepła. Dzięki temu kolejność prac – od ocieplenia, przez wymianę źródła ciepła, po systemy fotowoltaiczne – można uporządkować wg największej efektywności kosztowej.

Ocieplenie ścian zewnętrznych – klucz do niższego zużycia energii

W większości starszych budynków największe straty ciepła następują przez ściany zewnętrzne. Dlatego ocieplenie domu od zewnątrz to podstawowy etap termomodernizacji, który bezpośrednio wpływa na poprawę klasy energetycznej. Prawidłowo wykonana izolacja termiczna pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na energię do ogrzewania nawet o 30–40%.

Dobór materiału i grubości izolacji

Najczęściej stosuje się styropian (EPS), styropian grafitowy, polistyren ekstrudowany (XPS) lub wełnę mineralną. Kluczowe parametry to współczynnik przewodzenia ciepła λ oraz docelowy współczynnik U ściany. Dla budynków dążących do klasy energetycznej A zaleca się uzyskanie U na poziomie ok. 0,20 W/(m²·K) lub niższym. W praktyce oznacza to grubości izolacji od 15 do 25 cm, zależnie od materiału i istniejącej przegrody.

Warto zlecić projekt termomodernizacji specjaliście, który uwzględni m.in. mostki termiczne przy balkonach, wieńcach, nadprożach i połączeniach z dachem. Niewłaściwie rozwiązane detale mogą znacznie obniżyć efekty całego przedsięwzięcia, a nawet powodować zawilgocenia.

Jakość wykonania i detale montażowe

Oprócz doboru materiału kluczowa jest jakość wykonania. Niedokładnie przyklejone płyty, szczeliny w izolacji, brak odpowiedniego systemu kołkowania czy niewłaściwe wykończenie połączeń z oknami sprawiają, że straty ciepła pozostają wysokie. Dobry wykonawca powinien także zadbać o szczelne i ciepłe połączenia z dachem, cokołem i stolarką. Inwestycja w rzetelne wykonawstwo przekłada się bezpośrednio na realne zmniejszenie zużycia energii w budynku.

Izolacja dachu i stropodachu – największe źródło strat ciepła

Ciepłe powietrze unosi się ku górze, dlatego izolacja dachu lub stropu nad ostatnią kondygnacją ma ogromny wpływ na bilans energetyczny. W nieocieplonych budynkach przez dach potrafi uciekać nawet 25–30% ciepła. Zwiększenie grubości izolacji to jedna z najtańszych metod poprawy klasy energetycznej.

W przypadku poddasza użytkowego ocieplenie układa się między i pod krokwiami, stosując wełnę mineralną lub inne materiały o dobrych parametrach λ. Dążąc do standardu energooszczędnego, stosuje się sumaryczną grubość izolacji rzędu 25–35 cm. Przy poddaszu nieużytkowym często opłaca się po prostu dołożyć izolację na stropie nad ostatnią kondygnacją, co jest technicznie prostsze i tańsze.

Należy pamiętać o prawidłowej paroizolacji i szczelności powietrznej, aby uniknąć kondensacji pary wodnej w warstwie ocieplenia. Dobrze zaizolowany dach poprawia komfort zimą (mniej strat ciepła) i latem (ograniczone przegrzewanie poddasza), co bezpośrednio przekłada się na niższe zużycie energii na ogrzewanie i chłodzenie.

Ocieplenie podłogi na gruncie i stropów nad nieogrzewanymi pomieszczeniami

Wielu właścicieli domów koncentruje się na ścianach i dachu, zapominając o podłodze na gruncie lub stropach nad piwnicami. Tymczasem brak izolacji termicznej w tych miejscach potrafi odpowiadać za znaczącą część strat energetycznych, a także powodować odczuwalny chłód przy posadzce.

Jeśli planowany jest większy remont, warto rozważyć docieplenie podłogi od góry (np. przy wymianie posadzek) lub od dołu – w przypadku dostępnej piwnicy czy przestrzeni technicznej. W nowo budowanych lub gruntownie modernizowanych domach zaleca się warstwę izolacji podłogi rzędu 15–20 cm EPS o podwyższonej wytrzymałości. Dla stropów nad nieogrzewanymi garażami lub piwnicami można zastosować płyty izolacyjne montowane od spodu, wykończone tynkiem lub okładziną.

Poprawnie zaizolowana podłoga nie tylko obniża zapotrzebowanie na energię, ale też umożliwia efektywniejsze stosowanie systemów takich jak ogrzewanie podłogowe, co dodatkowo wpływa na komfort i równomierny rozkład temperatur.

Wymiana okien i drzwi – jak ograniczyć straty przez stolarkę?

Stare, nieszczelne okna i drzwi zewnętrzne to jedno z najbardziej zauważalnych źródeł strat ciepła. Ich wymiana na nowoczesną stolarkę o niskim współczynniku U znacząco poprawia energooszczędność domu oraz komfort użytkowania. Przy planowaniu modernizacji ważne jest jednak, aby wymianę stolarki koordynować z ociepleniem ścian i poprawą wentylacji, aby uniknąć problemów z wilgocią.

Parametry, na które warto zwrócić uwagę

Kluczowy jest współczynnik przenikania ciepła Uw dla całego okna lub drzwi, a nie tylko dla pakietu szybowego. Dla budynków dążących do wysokiej klasy energetycznej zaleca się okna o Uw nie wyższym niż 0,9–1,0 W/(m²·K). Warto także zwrócić uwagę na szczelność okien (klasy przepuszczalności powietrza) oraz rodzaj okuć umożliwiających mikrowentylację.

Równie ważny jak sam produkt jest montaż – najlepiej w standardzie tzw. „ciepłego montażu”, z zastosowaniem taśm paroszczelnych i paroprzepuszczalnych, pian niskorozprężnych oraz odpowiednich profili podokiennych. Dobrze zaprojektowane i zamontowane okna eliminują mostki termiczne w ościeżach i znacznie ograniczają przeciągi.

Nowoczesne źródła ciepła: pompy ciepła, kotły kondensacyjne, ogrzewanie elektryczne

Po poprawie izolacyjności przegród zewnętrznych oraz wymianie stolarki przychodzi czas na analizę systemu ogrzewania. Aby realnie poprawić klasę energetyczną budynku, warto rozważyć wymianę starego, mało efektywnego kotła na nowoczesne źródło ciepła o wysokiej sprawności i niskiej emisyjności.

Pompy ciepła

Pompa ciepła to coraz popularniejsze rozwiązanie, które wykorzystuje energię z powietrza, gruntu lub wody. Przy odpowiednio zaprojektowanym systemie i niskotemperaturowej instalacji (np. ogrzewanie podłogowe) można osiągnąć bardzo niskie koszty ogrzewania. Współczynnik efektywności sezonowej SCOP przekraczający 4 oznacza, że z 1 kWh energii elektrycznej uzyskujemy ponad 4 kWh ciepła. Połączenie pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną dodatkowo poprawia bilans energetyczny i umożliwia znaczące obniżenie rachunków.

Kotły kondensacyjne

Jeśli nie ma warunków technicznych lub ekonomicznych do zastosowania pompy ciepła, opłacalną opcją jest wysokiej klasy kocioł kondensacyjny na gaz. Wykorzystując ciepło kondensacji pary wodnej ze spalin, osiąga on sprawności znacznie wyższe niż tradycyjne kotły. Aby w pełni wykorzystać jego potencjał, warto połączyć go z niskotemperaturowymi grzejnikami lub ogrzewaniem podłogowym oraz automatyką pogodową, która dostosowuje temperaturę wody grzewczej do warunków zewnętrznych.

Ogrzewanie elektryczne i hybrydowe systemy grzewcze

W dobrze ocieplonych, małych domach oraz w budynkach z dużą instalacją fotowoltaiczną coraz częściej rozważa się ogrzewanie elektryczne (folie grzewcze, maty, grzejniki akumulacyjne). Kluczowe jest tu jednak bardzo niskie zapotrzebowanie na ciepło, inaczej koszty eksploatacji będą wysokie. Coraz popularniejsze są także systemy hybrydowe (np. pompa ciepła + kocioł gazowy), które łączą zalety różnych źródeł ciepła i pozwalają optymalizować zużycie energii w zależności od warunków.

Wentylacja z odzyskiem ciepła – rekuperacja

W momencie, gdy dom staje się bardziej szczelny dzięki wymianie okien i dociepleniu, rośnie znaczenie sprawnej wentylacji. Tradycyjna wentylacja grawitacyjna w szczelnym budynku działa gorzej, co może prowadzić do pogorszenia jakości powietrza i wzrostu wilgotności. Jednocześnie, intensywne wietrzenie przez okna powoduje duże straty ciepła. Rozwiązaniem jest rekuperacja, czyli wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła.

System rekuperacji nawiewa świeże powietrze z zewnątrz i usuwa zużyte powietrze z wnętrza, przekazując jednocześnie ciepło pomiędzy strumieniami powietrza w wymienniku. Nowoczesne centrale wentylacyjne osiągają sprawność odzysku ciepła rzędu 80–90%, co w praktyce oznacza znaczące obniżenie strat energii wynikających z wentylacji. Dodatkowo filtrowanie powietrza poprawia komfort i zdrowie mieszkańców, zwłaszcza w miastach o wysokim poziomie smogu.

Wprowadzenie rekuperacji ma istotny wpływ na poprawę klasy energetycznej domu, gdyż zmniejsza zapotrzebowanie na energię do ogrzewania przy zachowaniu wysokiej jakości środowiska wewnętrznego. Jest to szczególnie istotne w domach o podwyższonym standardzie energetycznym (A, A+, pasywnych).

Fotowoltaika i inne odnawialne źródła energii

Kolejnym krokiem ku poprawie klasy energetycznej może być instalacja fotowoltaiki lub innych odnawialnych źródeł energii (kolektory słoneczne, małe turbiny wiatrowe, magazyny energii). Choć fotowoltaika nie zmniejsza bezpośrednio zapotrzebowania na ciepło, to znacząco obniża zużycie energii pierwotnej budynku, co jest uwzględniane przy obliczaniu klasy energetycznej.

System PV produkuje energię elektryczną, którą można wykorzystać m.in. do zasilania pompy ciepła, grzałek w zasobniku ciepłej wody czy urządzeń domowych. Odpowiednie dobranie mocy instalacji (zwykle w oparciu o roczne zużycie energii i profil pracy budynku) pozwala zminimalizować ilość energii pobieranej z sieci. W połączeniu z magazynem energii i inteligentnym systemem zarządzania możliwe jest maksymalne wykorzystanie produkcji na potrzeby własne, co zwiększa niezależność energetyczną domu.

W wielu krajach istnieją programy wsparcia finansowego dla fotowoltaiki i innych technologii OZE, co skraca okres zwrotu z inwestycji. Z punktu widzenia klasyfikacji energetycznej, większy udział OZE poprawia wskaźnik EP i może przesunąć budynek do wyższej klasy energetycznej.

Inteligentne sterowanie i optymalizacja zużycia energii

Nawet najlepiej ocieplony i wyposażony w nowoczesne urządzenia dom nie osiągnie pełnego potencjału, jeśli systemy nie będą właściwie sterowane. Wzrost klasy energetycznej można osiągnąć także dzięki inteligentnym systemom zarządzania energią, które optymalizują pracę ogrzewania, chłodzenia, wentylacji oraz oświetlenia.

Zaawansowane sterowniki umożliwiają m.in.:

• programowanie temperatur w poszczególnych pomieszczeniach i strefach czasowych,
• dostosowanie pracy instalacji do obecności domowników (czujniki ruchu, geolokalizacja),
• zdalne sterowanie przez aplikacje mobilne,
• integrację z fotowoltaiką oraz magazynem energii,
• analizę zużycia energii w czasie rzeczywistym i identyfikację obszarów do dalszej optymalizacji.

Przykładowo, obniżenie temperatury w nocy lub podczas nieobecności domowników o 1–2°C może zmniejszyć zużycie energii na ogrzewanie o kilka–kilkanaście procent bez odczuwalnego spadku komfortu. Inteligentne sterowanie pozwala zautomatyzować te działania i wykorzystać je w pełni.

Planowanie termomodernizacji – kolejność i opłacalność działań

Właściwa kolejność działań jest kluczowa, aby inwestycje w poprawę klasy energetycznej domu były ekonomicznie uzasadnione. Zwykle rekomenduje się następującą hierarchię: najpierw ograniczenie strat ciepła (ocieplenie, stolarka), potem poprawa efektywności systemów technicznych (ogrzewanie, wentylacja), a na końcu instalacja OZE i systemów zarządzania energią.

Przykładowa sekwencja działań może wyglądać tak:

• audyt energetyczny i opracowanie wariantów modernizacji,
• ocieplenie dachu/stropu i ścian zewnętrznych,
• docieplenie podłogi/stropów nad nieogrzewanymi pomieszczeniami,
• wymiana okien i drzwi zewnętrznych,
• modernizacja systemu ogrzewania (pompa ciepła, kocioł kondensacyjny, regulacja instalacji),
• wprowadzenie wentylacji z odzyskiem ciepła,
• montaż instalacji fotowoltaicznej i ewentualnie innych OZE,
• wdrożenie inteligentnego systemu zarządzania energią.

Priorytety mogą się różnić w zależności od stanu technicznego budynku, budżetu oraz lokalnych warunków (np. możliwości podłączenia do sieci gazowej). Zawsze jednak warto bazować na danych z audytu energetycznego, który pozwala oszacować, które prace przyniosą największy efekt w stosunku do kosztów.

Finansowanie i dotacje na poprawę klasy energetycznej domu

Modernizacja energetyczna domu wiąże się z istotnymi nakładami finansowymi, ale w wielu przypadkach jest wspierana przez programy publiczne i ulgi podatkowe. W Polsce funkcjonują m.in. programy takie jak „Czyste Powietrze”, regionalne fundusze ochrony środowiska, a także ulga termomodernizacyjna, dzięki której część wydatków można odliczyć od podatku.

Dotacje często obejmują wymianę źródła ciepła na niskoemisyjne, ocieplenie przegród zewnętrznych, wymianę stolarki, montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła oraz instalacje OZE. Warunki programów zwykle wymagają jednak spełnienia określonych parametrów technicznych oraz przedstawienia dokumentacji potwierdzającej poprawę efektywności energetycznej budynku. Warto skonsultować się z doradcą energetycznym lub audytorem, który pomoże dobrać rozwiązania kwalifikujące się do dofinansowania i opracować wymagane dokumenty.

Świadome wykorzystanie dostępnych instrumentów finansowych może znacząco przyspieszyć zwrot z inwestycji oraz umożliwić realizację bardziej zaawansowanych technologicznie rozwiązań, które w istotny sposób poprawią klasę energetyczną domu.

Najczęstsze błędy przy poprawie klasy energetycznej domu

Poprawa klasy energetycznej to proces złożony, w którym łatwo o błędy ograniczające efekty modernizacji. Do najczęstszych należą: brak spójnego projektu i audytu energetycznego, wybór rozwiązań na podstawie ceny, a nie parametrów technicznych, pomijanie mostków termicznych, niewłaściwa kolejność prac (np. montaż pompy ciepła przed ociepleniem budynku), niedostosowanie mocy źródła ciepła do nowego zapotrzebowania, a także ignorowanie kwestii wentylacji po uszczelnieniu domu.

Niebezpiecznym zjawiskiem jest także tzw. efekt „przewymiarowania” – instalowanie zbyt dużej mocy źródła ciepła w dobrze ocieplonym domu, co prowadzi do częstego załączania i wyłączania urządzenia, spadku jego sprawności i skrócenia żywotności. Innym problemem bywa brak właściwej regulacji instalacji grzewczej po modernizacji, co uniemożliwia wykorzystanie pełnego potencjału nowych urządzeń i izolacji. Świadome planowanie, konsultacje ze specjalistami i kontrola jakości wykonania pozwalają uniknąć tych pułapek.

Jak sprawdzić efekty modernizacji i realną poprawę klasy energetycznej?

Po zakończeniu prac warto zweryfikować, czy zamierzone cele zostały osiągnięte. Podstawowym narzędziem jest aktualizacja lub ponowne wykonanie świadectwa charakterystyki energetycznej, które pokaże nowy wskaźnik EP i klasę energetyczną budynku. Równie ważna jest analiza rachunków za energię w kolejnych sezonach grzewczych, z uwzględnieniem zmian cen nośników i warunków pogodowych (liczby stopniodni).

Przydatne mogą być także dodatkowe badania, takie jak termowizja po ociepleniu (do wykrycia ewentualnych mostków termicznych) czy test szczelności powietrznej, zwłaszcza w domach o wysokich aspiracjach energetycznych. Warto też monitorować komfort użytkowania: stabilność temperatury, brak przeciągów, poprawę jakości powietrza. Te subiektywne odczucia często potwierdzają, że dom stał się nie tylko tańszy w utrzymaniu, ale też bardziej komfortowy i zdrowy.

FAQ

Jakie są najskuteczniejsze sposoby na poprawę klasy energetycznej domu?

Największy wpływ na klasę energetyczną domu ma ograniczenie strat ciepła i poprawa sprawności instalacji. W praktyce zaczyna się od ocieplenia ścian, dachu i podłogi, ponieważ to tam występują największe ucieczki energii. Kolejna kluczowa czynność to wymiana starych, nieszczelnych okien i drzwi na stolarkę o niskim współczynniku U. Następnie warto zmodernizować system ogrzewania, np. montując pompę ciepła lub kocioł kondensacyjny, oraz wprowadzić wentylację z odzyskiem ciepła. Uzupełnieniem jest fotowoltaika i inteligentne sterowanie, które obniżają zużycie energii pierwotnej.

Ile można zaoszczędzić na rachunkach po termomodernizacji domu?

Wysokość oszczędności zależy od stanu wyjściowego budynku i zakresu modernizacji, ale w typowym, nieocieplonym domu jednorodzinnym kompleksowa termomodernizacja może obniżyć rachunki za ogrzewanie nawet o 50–70%. Samo ocieplenie ścian i dachu często daje 30–40% oszczędności, wymiana źródła ciepła na pompę ciepła czy kocioł kondensacyjny dokłada kolejne kilkanaście–kilkadziesiąt procent. Dodatkowo montaż fotowoltaiki może znacząco zredukować koszty energii elektrycznej. W praktyce różnica w wydatkach przed i po modernizacji jest zwykle odczuwalna już po pierwszym sezonie grzewczym.

Od czego zacząć poprawę klasy energetycznej w starym domu?

W starym domu najlepiej zacząć od profesjonalnego audytu energetycznego, który wskaże, gdzie występują największe straty ciepła i jakie działania będą najbardziej opłacalne. Zwykle w pierwszej kolejności rekomenduje się docieplenie dachu lub stropu nad ostatnią kondygnacją, ponieważ jest to relatywnie tanie i bardzo efektywne. Kolejny krok to ocieplenie ścian i poprawa izolacji podłogi oraz stropów nad nieogrzewanymi pomieszczeniami. Dopiero potem warto wymieniać źródło ciepła, dostosowując jego moc do obniżonego zapotrzebowania na energię. Takie podejście zapewnia najlepszy stosunek kosztów do efektów.

Czy montaż pompy ciepła zawsze poprawi klasę energetyczną budynku?

Montaż pompy ciepła zwykle znacząco poprawia parametry energetyczne domu, ale maksymalne korzyści osiąga się wtedy, gdy budynek jest dobrze ocieplony i ma niskotemperaturową instalację grzewczą. W słabo izolowanym domu pompa ciepła będzie musiała pracować z wyższą temperaturą zasilania, co obniży jej efektywność i wydłuży czas zwrotu. Dlatego zaleca się najpierw ograniczyć straty ciepła poprzez termomodernizację przegród i wymianę okien, a dopiero potem dobrać pompę ciepła o odpowiedniej mocy. Prawidłowo zaprojektowany system z pompą ciepła i fotowoltaiką może znacząco podnieść klasę energetyczną budynku.

Jakie dotacje i ulgi pomagają sfinansować poprawę klasy energetycznej domu?

W Polsce istnieje kilka instrumentów wsparcia dla właścicieli domów modernizujących energetykę budynku. Najbardziej znany jest program „Czyste Powietrze”, który dofinansowuje m.in. wymianę źródeł ciepła, ocieplenie, wymianę stolarki i montaż rekuperacji. Dodatkowo funkcjonuje ulga termomodernizacyjna, pozwalająca odliczyć od podstawy opodatkowania znaczną część kosztów poniesionych na termomodernizację. W zależności od regionu dostępne są także lokalne programy wsparcia oraz preferencyjne kredyty na inwestycje w efektywność energetyczną. Skorzystanie z tych form finansowania może istotnie zmniejszyć koszt poprawy klasy energetycznej domu.