Dubajska firma DEWA, czyli Dubai Electricity and Water Authority, jest jednym z najważniejszych przedsiębiorstw infrastrukturalnych na Bliskim Wschodzie i zarazem symbolem transformacji energetycznej w świecie arabskim. Jej rozwój, ambitne strategie inwestycyjne oraz zaawansowane projekty w obszarze odnawialnych źródeł energii sprawiły, że spółka stała się globalnym punktem odniesienia dla miejskich operatorów energii i wody. Analiza funkcjonowania DEWA pozwala lepiej zrozumieć, jak nowoczesna metropolia może dążyć do neutralności klimatycznej, jednocześnie zabezpieczając stabilne dostawy mediów dla mieszkańców i biznesu.
Geneza i znaczenie DEWA w rozwoju Dubaju
DEWA powstała w 1992 roku w wyniku połączenia dwóch wcześniejszych instytucji odpowiedzialnych odrębnie za dostawy energii elektrycznej oraz wody. Konsolidacja kompetencji w ramach jednej organizacji stała się fundamentem dla bardziej skoordynowanej polityki infrastrukturalnej Dubaju. Od początku istnienia urząd ten funkcjonował jako podmiot publiczny podlegający władzom emiratu, ale działający według zasad rynkowych i z silnym naciskiem na efektywność operacyjną.
W początkowej fazie DEWA koncentrowała się na tradycyjnej energetyce opartej na paliwach kopalnych, głównie gazie ziemnym. Zaspokojenie rosnącego popytu na energię wynikało z gwałtownej urbanizacji, rozwoju sektora nieruchomości, centrów handlowych i turystyki. Dubaj stał się jednym z najszybciej rosnących miast świata, co wymagało jednoczesnej rozbudowy mocy wytwórczych i sieci przesyłowych.
Znaczenie DEWA wykracza jednak daleko poza techniczne dostarczanie prądu. Spółka jest postrzegana jako narzędzie realizacji długofalowej strategii rozwoju Dubaju, wpisanej w wizję władcy emiratu. Cele w zakresie dywersyfikacji gospodarki, tworzenia środowiska przyjaznego inwestorom czy zwiększania jakości życia lokalnych społeczności bezpośrednio zależą od niezawodności i konkurencyjności systemu energetyczno-wodnego. DEWA pełni więc rolę kręgosłupa infrastrukturalnego, który umożliwia funkcjonowanie nowoczesnej gospodarki cyfrowej, logistyki, przemysłu i sektora usług.
Stopniowo, w miarę pojawiania się globalnych debat o zmianach klimatu oraz rosnącej dostępności technologii odnawialnych, DEWA zaczęła przekształcać się z klasycznego operatora sieci w podmiot o coraz wyraźniejszym profilu proekologicznym. Wpływ na to miała zarówno polityka kraju, jak i potrzeba utrzymania konkurencyjności Dubaju jako ośrodka inwestycyjnego. W efekcie obok tradycyjnych elektrowni gazowych zaczęły powstawać projekty słoneczne, programy efektywności energetycznej i inicjatywy inteligentnych sieci.
DEWA jest też jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsiębiorstw państwowych w regionie Zatoki Perskiej. Jej wysoka wiarygodność finansowa, ratingi kredytowe oraz reputacja innowatora w dziedzinie energetyki przyciągają międzynarodowych partnerów technologicznych i inwestorów. Spółka stała się wizytówką Dubaju na arenie globalnej, prezentując swoje osiągnięcia na konferencjach branżowych i forach poświęconych zrównoważonemu rozwojowi.
Struktura działalności i kluczowe obszary operacyjne
Działalność DEWA można podzielić na kilka głównych segmentów, z których każdy jest istotny dla utrzymania stabilności systemu oraz realizacji długofalowej strategii energetycznej emiratu. Trzonem pozostaje wytwarzanie energii elektrycznej i odsalanie wody morskiej, ale coraz większą rolę odgrywa również rozwój rozproszonych źródeł odnawialnych, projektów magazynowania energii oraz cyfryzacja procesu zarządzania siecią.
Tradycyjne moce wytwórcze i bezpieczeństwo dostaw
Podstawą bezpieczeństwa energetycznego Dubaju jest sieć dużych elektrowni opartych głównie na gazie ziemnym. Ten rodzaj paliwa, w porównaniu z ropą, pozwala ograniczać emisje i zapewnia elastyczność produkcji energii. DEWA operuje zintegrowanymi kompleksami wytwórczymi, w których produkcja prądu i odsalanie wody zachodzą równocześnie, co pozwala zwiększać efektywność wykorzystania ciepła odpadowego. Taki układ kogeneracyjny jest charakterystyczny dla wielu krajów regionu, w których zapotrzebowanie na wodę pitną jest równie istotne jak na energię elektryczną.
System energetyczny Dubaju funkcjonuje w oparciu o rozbudowaną infrastrukturę przesyłową wysokiego napięcia, a także sieci dystrybucyjne średniego i niskiego napięcia. DEWA stale inwestuje w modernizację stacji transformatorowych oraz systemów zabezpieczeń, aby minimalizować przerwy w dostawach. Wysoki poziom niezawodności zasilania stanowi jedno z kluczowych kryteriów atrakcyjności emiratu dla inwestorów międzynarodowych, w szczególności z sektorów przemysłowych, logistycznych i centrów danych.
W praktyce oznacza to szereg projektów polegających na zastępowaniu starszych jednostek bardziej efektywnymi turbinami gazowymi, a także integrację z regionalnymi sieciami sąsiednich emiratów czy nawet krajów. Połączenia międzysystemowe zwiększają odporność całego układu na awarie i pozwalają na handel energią w chwilach nadpodaży lub niedoborów.
Odsalanie wody i zarządzanie zasobami wodnymi
DEWA odgrywa kluczową rolę również w zaopatrzeniu Dubaju w wodę pitną. W regionie o jednym z najniższych na świecie poziomów opadów i ograniczonych zasobach naturalnych głównym źródłem wody jest odsalanie wody morskiej. Tradycyjnie proces ten był silnie skorelowany z produkcją energii w elektrowniach cieplnych, gdzie wykorzystywano parę wodną i ciepło odpadowe.
W miarę wzrostu świadomości ekologicznej oraz presji na poprawę efektywności, DEWA rozwija jednak nowocześniejsze technologie odsalania, takie jak odwrócona osmoza, która może być zasilana energią elektryczną pochodzącą również z odnawialnych źródeł. Przejście do takich rozwiązań pozwala stopniowo rozdzielać proces produkcji wody i energii, a tym samym czyni system bardziej elastycznym i odpornym na zmiany w strukturze miksu energetycznego.
Oprócz samej produkcji, ogromne znaczenie ma sieć dystrybucji wody oraz programy ograniczania strat i przecieków. DEWA wprowadza systemy monitoringu w czasie rzeczywistym, inteligentne liczniki oraz narzędzia analityczne, które pozwalają identyfikować nieszczelności i optymalizować ciśnienie w sieci. Dzięki temu zmniejsza się marnotrawstwo zasobów i rośnie odporność miasta na ewentualne kryzysy związane z dostępnością wody.
Rola regulacji, taryf i relacji z odbiorcami
Jako przedsiębiorstwo użyteczności publicznej DEWA musi godzić wymogi ekonomicznej rentowności z oczekiwaniami społecznymi oraz celami polityki państwa. Jednym z narzędzi są odpowiednio konstruowane taryfy za energię i wodę. Struktura opłat może zachęcać do efektywnego korzystania z zasobów, na przykład poprzez wyższe stawki dla najbardziej energochłonnych odbiorców, czy progresywne ceny wody dla dużego zużycia.
Kluczowe jest też budowanie relacji z klientami, zarówno indywidualnymi, jak i instytucjonalnymi. DEWA wdrożyła szereg cyfrowych kanałów obsługi, aplikacje mobilne oraz portale samoobsługowe, które pozwalają na szybką realizację formalności, monitorowanie zużycia i płatności. Postawienie na wysoką jakość obsługi klienta jest elementem szerszej strategii uczynienia Dubaju miastem przyjaznym dla mieszkańców i atrakcyjnym dla inwestorów, którzy oczekują przejrzystych oraz przewidywalnych warunków funkcjonowania.
Transformacja energetyczna i projekty odnawialnych źródeł energii
Najbardziej spektakularnym wymiarem działalności DEWA w ostatnich latach jest rozwój odnawialnych źródeł energii, przede wszystkim fotowoltaiki i energii słonecznej w różnorodnych formach. Dubaj, położony w jednym z najbardziej nasłonecznionych regionów świata, posiada naturalny potencjał do wykorzystania promieniowania słonecznego na masową skalę. DEWA uczyniła z tego zasobu filar strategii transformacji energetycznej, której celem jest ograniczanie emisji gazów cieplarnianych oraz dywersyfikacja miksu energetycznego.
Park słoneczny Mohammed bin Rashid Al Maktoum
Sztandarowym projektem DEWA w obszarze energetyki odnawialnej jest rozległy park słoneczny Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park, położony na pustyni na obrzeżach Dubaju. Jest to jeden z największych na świecie zintegrowanych kompleksów słonecznych rozwijanych w oparciu o kolejne fazy inwestycyjne. Park łączy instalacje fotowoltaiczne z technologią skoncentrowanej energii słonecznej, wykorzystującą lustra lub soczewki do skupiania promieniowania i produkcji pary napędzającej turbiny.
Projekt ten wyróżnia się kilkoma cechami. Po pierwsze, skala inwestycji przekłada się na znaczący udział energii słonecznej w miksie energetycznym emiratu, przyczyniając się do realizacji celów klimatycznych oraz redukcji uzależnienia od paliw kopalnych. Po drugie, DEWA stosuje innowacyjne modele finansowania z udziałem partnerów prywatnych oraz długoterminowych kontraktów na sprzedaż energii. Takie podejście pozwala minimalizować koszty kapitałowe i korzystać z doświadczenia międzynarodowych firm technologicznych.
W miarę realizacji kolejnych etapów parku słonecznego rośnie jego moc zainstalowana, a zarazem maleje średni koszt wytworzenia energii elektrycznej. Konkurencyjne przetargi organizowane przez DEWA przyciągają globalnych graczy, a uzyskiwane stawki za energię słoneczną należą do najniższych na świecie. Dzięki temu Dubaj staje się polem testowym dla nowatorskich rozwiązań technologicznych, a jednocześnie potwierdza, że energia odnawialna może być nie tylko ekologiczna, ale i ekonomicznie opłacalna.
Programy prosumenckie i fotowoltaika na dachach
DEWA nie ogranicza się do wielkoskalowych instalacji słonecznych. Istotnym elementem strategii jest rozwój energetyki rozproszonej, w tym paneli fotowoltaicznych montowanych na dachach budynków mieszkalnych, komercyjnych i przemysłowych. Programy prosumenckie umożliwiają właścicielom nieruchomości wytwarzanie własnej energii i oddawanie nadwyżek do sieci, co sprzyja aktywnemu zaangażowaniu społeczeństwa w proces transformacji energetycznej.
Tego rodzaju system wymaga zaawansowanego zarządzania siecią, aby utrzymać jej stabilność i bezpieczeństwo pracy przy rosnącej liczbie źródeł rozproszonych. DEWA wprowadza inteligentne liczniki oraz systemy bilansowania, dzięki którym pomiar przepływów energii jest przejrzysty, a rozliczenia z prosumentami stają się zautomatyzowane. W efekcie rośnie świadomość energetyczna odbiorców, którzy mogą w czasie rzeczywistym obserwować swoje zużycie i produkcję energii.
Rozwój prosumeryzmu w Dubaju ma także wymiar wizerunkowy. Instalacje fotowoltaiczne na znanych budynkach biurowych czy centrach handlowych podkreślają modernizacyjny charakter miasta oraz ambicje ekologiczne. Dla wielu firm obecność własnej instalacji słonecznej staje się częścią strategii społecznej odpowiedzialności biznesu i budowania marki jako podmiotu dbającego o zrównoważony rozwój.
Magazynowanie energii i elastyczność systemu
Znaczący udział niestabilnych źródeł odnawialnych, takich jak fotowoltaika, wymaga budowy elastycznego systemu elektroenergetycznego, zdolnego do równoważenia wahań produkcji wynikających ze zmiennych warunków pogodowych. DEWA rozwija różne technologie magazynowania energii, w tym baterie wielkoskalowe, magazyny cieplne powiązane z instalacjami skoncentrowanej energii słonecznej oraz rozwiązania oparte na pompowaniu wody do zbiorników na wysokości.
Środki te pozwalają na przesuwanie części produkcji energii na godziny szczytowego zapotrzebowania oraz stabilizację napięcia i częstotliwości w sieci. Magazyny energii stają się kluczowym elementem przyszłego systemu, w którym duży udział odnawialnych źródeł będzie wymagał bardziej zaawansowanych narzędzi bilansowania niż tradycyjne elektrownie szczytowe. DEWA traktuje te projekty jako inwestycję strategiczną, przygotowującą infrastrukturę na dalszy wzrost mocy słonecznych i innych OZE.
Cyfryzacja, innowacje i wizja „smart city”
Równolegle z rozwojem odnawialnych źródeł energii DEWA inwestuje w cyfryzację usług i tworzenie inteligentnych sieci, stając się jednym z filarów koncepcji smart city w Dubaju. Transformacja cyfrowa obejmuje zarówno wewnętrzne procesy operacyjne, jak i interakcję z klientami oraz rozwój nowych usług wykorzystujących dane i analitykę.
Inteligentne sieci i zaawansowane systemy pomiarowe
Wdrożenie infrastruktury smart grid pozwala DEWA na bardziej precyzyjne sterowanie przepływami energii, szybsze wykrywanie awarii i automatyczne przełączanie zasilania, co ogranicza czas przerw w dostawie. Kluczowym elementem są inteligentne liczniki energii i wody, które zastępują tradycyjne, ręcznie odczytywane urządzenia. Smart metering umożliwia prowadzenie dynamicznej polityki taryfowej, zachęcając odbiorców do przesuwania części zużycia na godziny o niższym obciążeniu sieci.
Zaawansowane systemy pomiarowe stwarzają również nowe możliwości w obszarze zarządzania popytem. DEWA może tworzyć programy, w których duzi odbiorcy dobrowolnie ograniczają zużycie w okresach szczytowych w zamian za korzyści finansowe lub inne formy zachęt. Tego rodzaju mechanizmy, wspierane przez automatyzację i technologie Internetu Rzeczy, zwiększają elastyczność całego systemu elektroenergetycznego i redukują konieczność budowy dodatkowych, rzadko wykorzystywanych mocy szczytowych.
Cyfrowość sieci ułatwia także skoordynowaną integrację źródeł rozproszonych, magazynów energii i elektromobilności. Wraz ze wzrostem liczby pojazdów elektrycznych w Dubaju konieczne będzie zarządzanie ich ładowaniem w sposób minimalizujący obciążenie sieci. DEWA przygotowuje się na te zmiany, rozwijając inteligentne stacje ładowania oraz systemy zdalnego zarządzania infrastrukturą.
Usługi cyfrowe dla klientów i kultura innowacji
Znacząca część transformacji DEWA dotyczy relacji z odbiorcami. Spółka konsekwentnie przenosi procesy obsługowe do kanałów cyfrowych, eliminując potrzebę osobistych wizyt w biurach obsługi. Aplikacje mobilne i portale internetowe pozwalają klientom na monitorowanie zużycia, opłacanie rachunków, zgłaszanie awarii czy zarządzanie umowami. Z perspektywy operatora oznacza to nie tylko niższe koszty, ale także możliwość gromadzenia i analizowania ogromnych ilości danych o wzorcach zużycia energii i wody.
DEWA rozwija wewnętrzną kulturę innowacji, tworząc zespoły badawczo-rozwojowe oraz współpracując z uczelniami i firmami technologicznymi. Testowane są nowe rozwiązania w obszarze sztucznej inteligencji, predykcyjnego utrzymania infrastruktury, cyberbezpieczeństwa i technologii blockchain wspierających rozliczenia energetyczne. Spółka organizuje konkursy i programy akceleracyjne, w ramach których startupy mogą proponować swoje rozwiązania i testować je w realnym środowisku miejskim.
Kultura innowacji jest również wspierana przez działania edukacyjne i szkoleniowe wobec własnych pracowników. DEWA inwestuje w rozwój kompetencji cyfrowych, zarządzania projektami oraz wiedzy o najnowszych technologiach energetycznych. W dłuższej perspektywie ma to pomóc w utrzymaniu pozycji lidera innowacyjności na dynamicznie zmieniającym się globalnym rynku.
Zarządzanie środowiskowe i strategie zrównoważonego rozwoju
Wizja Dubaju jako zrównoważonego miasta przyszłości zakłada spójność działań infrastrukturalnych, środowiskowych i społecznych. DEWA postrzega ochronę klimatu oraz zasobów naturalnych jako element swojej misji korporacyjnej. Przekłada się to na konkretne programy ograniczania emisji, zwiększania efektywności energetycznej i wodnej oraz minimalizowania odpadów w procesach operacyjnych.
Spółka uczestniczy w realizacji krajowych i lokalnych strategii klimatycznych, w tym planów osiągnięcia neutralności klimatycznej w dłuższym horyzoncie czasowym. W praktyce oznacza to nie tylko rozwój OZE, ale także modernizację istniejących instalacji, redukcję strat sieciowych oraz wdrażanie programów dla odbiorców. DEWA zachęca klientów do stosowania efektywnych technologii, izolacji termicznej budynków czy urządzeń o wysokiej klasie energetycznej.
Równolegle rozwijane są projekty edukacyjne i kampanie społeczne mające na celu zwiększanie świadomości mieszkańców w zakresie odpowiedzialnego korzystania z energii i wody. Informowanie o możliwościach oszczędzania mediów, przykładach dobrych praktyk czy dostępnych programach dofinansowania jest traktowane jako istotna część działalności spółki. Tym samym DEWA nie tylko dostarcza infrastrukturę, ale również kształtuje postawy i zachowania sprzyjające realizacji celów zrównoważonego rozwoju.
Znaczenie DEWA dla gospodarki i globalnego rynku energetycznego
Wpływ DEWA na rozwój Dubaju wykracza poza sferę techniczną i środowiskową. Spółka jest ważnym graczem gospodarczo-finansowym, generującym znaczące przychody i przyczyniającym się do tworzenia miejsc pracy, zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich. Stabilna, nowoczesna i konkurencyjna infrastruktura energetyczno-wodna przyciąga nowe inwestycje przemysłowe, logistyczne i usługowe, wzmacniając pozycję emiratu jako globalnego centrum biznesu.
Rozbudowane programy inwestycyjne DEWA tworzą rynek dla przedsiębiorstw z wielu sektorów: od firm budowlanych i instalacyjnych, przez producentów sprzętu energetycznego, po dostawców zaawansowanych systemów IT i rozwiązań automatyki. Współpraca z zagranicznymi partnerami technologicznych sprzyja transferowi wiedzy i powstawaniu lokalnych kompetencji w obszarze nowych technologii. W efekcie ekosystem gospodarczy Dubaju zyskuje nowe specjalizacje, związane z energetyką odnawialną, efektywnością energetyczną i cyfryzacją infrastruktury.
DEWA jest także aktywnym uczestnikiem globalnej debaty o przyszłości energetyki. Udział w międzynarodowych konferencjach, targach i forach branżowych pozwala prezentować doświadczenia Dubaju w zakresie rozwoju fotowoltaiki, inteligentnych sieci czy programów prosumenckich. Jednocześnie spółka korzysta z możliwości uczenia się od innych liderów technologicznych, adaptując najlepsze praktyki do lokalnych warunków.
W miarę jak światowa gospodarka przechodzi transformację w kierunku niskoemisyjnym, doświadczenia DEWA w łączeniu szybkiego wzrostu gospodarczego z ograniczaniem wpływu na klimat stają się coraz bardziej wartościowe. Dubaj, pomimo położenia w regionie tradycyjnie kojarzonym z eksportem paliw kopalnych, pokazuje alternatywną ścieżkę rozwoju opartą na innowacjach technologicznych, inwestycjach w odnawialne źródła energii i inteligentnym zarządzaniu zasobami.
Z perspektywy rynku finansowego istotne są także działania DEWA związane z pozyskiwaniem kapitału i współpracą z inwestorami. Wprowadzenie nowoczesnych standardów ładu korporacyjnego, transparentności raportowania i zarządzania ryzykiem sprawia, że spółka jest postrzegana jako wiarygodny partner dla instytucji finansowych. Emisje obligacji, w tym zielonych instrumentów finansowych, służą finansowaniu projektów o charakterze proekologicznym i sprzyjają rozwojowi rynku zrównoważonych finansów w regionie.
Działania DEWA wpisują się tym samym w szerszy trend, w którym przedsiębiorstwa użyteczności publicznej stają się katalizatorami transformacji gospodarczej i klimatycznej. Ich rola nie ogranicza się do tradycyjnego zapewniania usług infrastrukturalnych; stają się one platformą dla innowacji, laboratorium nowych modeli biznesowych i partnerem dla sektora prywatnego w realizacji projektów o wysokiej skali oddziaływania społecznego i środowiskowego.
Perspektywy rozwoju i wyzwania stojące przed DEWA
Przyszłość DEWA będzie kształtowana przez szereg czynników, zarówno lokalnych, jak i globalnych. Po stronie szans dominują rosnące możliwości technologiczne, spadek kosztów energii odnawialnej, rozwój magazynowania energii i elektromobilności. Dubaj, dzięki swojej pozycji finansowej i otwartości na innowacje, ma warunki, by nadawać tempo tym zmianom w regionie. DEWA może dalej rozszerzać portfolio projektów słonecznych, testować nowe modele wirtualnych elektrowni i intensyfikować cyfryzację usług.
Z drugiej strony pojawiają się nowe wyzwania. Jednym z nich jest zapewnienie cyberbezpieczeństwa w coraz bardziej cyfrowym systemie energetycznym. Im większa zależność od technologii informatycznych, tym istotniejsze staje się zabezpieczenie sieci, stacji i liczników przed potencjalnymi atakami. DEWA musi więc inwestować w zaawansowane mechanizmy ochrony, szkolenia oraz współpracę z wyspecjalizowanymi partnerami w dziedzinie bezpieczeństwa cyfrowego.
Innym istotnym wyzwaniem jest adaptacja do zmieniających się warunków klimatycznych. Region Zatoki Perskiej doświadcza wysokich temperatur, a prognozy wskazują na możliwość dalszego ich wzrostu. Oznacza to większe zapotrzebowanie na klimatyzację, a tym samym presję na system energetyczny w okresach letnich. DEWA będzie musiała łączyć rozwój nowych mocy wytwórczych z działaniami na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej budynków i urządzeń chłodniczych.
Istotna będzie także dalsza integracja gospodarcza i energetyczna z sąsiednimi krajami. Współpraca w ramach połączeń transgranicznych może przynieść korzyści w postaci większej elastyczności systemu oraz możliwości eksportu nadwyżek energii odnawialnej. Jednocześnie wymaga to skoordynowania standardów technicznych, regulacyjnych i handlowych, co stanowi wyzwanie polityczne i instytucjonalne.
DEWA stoi również przed zadaniem utrzymania wysokiego poziomu akceptacji społecznej dla swoich działań. Rozbudowa infrastruktury energetycznej i wodnej, w tym instalacji słonecznych, linii przesyłowych czy stacji transformatorowych, niekiedy budzi obawy mieszkańców związane z wpływem na krajobraz, środowisko lub komfort życia. Transparentna komunikacja, konsultacje społeczne oraz uwzględnianie aspektów estetycznych i ekologicznych w projektach mogą pomóc w minimalizowaniu potencjalnych konfliktów.
Wreszcie, długofalowym wyzwaniem będzie rozwój zasobów ludzkich. Transformacja energetyczna i cyfrowa wymaga wysoko wykwalifikowanej kadry inżynierskiej, specjalistów od analityki danych, cyberbezpieczeństwa i zarządzania projektami. DEWA, jako duży pracodawca, będzie musiała kontynuować inwestycje w edukację, szkolenia oraz współpracę z uczelniami, aby zapewnić dopływ talentów oraz możliwość ciągłego podnoszenia kwalifikacji pracowników.
Wszystkie te elementy pokazują, że DEWA pełni wielowymiarową rolę w rozwoju Dubaju i regionu. Jest jednocześnie dostawcą kluczowych usług, inwestorem, innowatorem technologicznym i partnerem dla władz w realizacji strategii rozwoju miasta. Jej zdolność do łączenia celów ekonomicznych, środowiskowych i społecznych sprawia, że spółka pozostaje jednym z najciekawszych przykładów nowoczesnego przedsiębiorstwa infrastrukturalnego na świecie, a doświadczenia z Dubaju są bacznie obserwowane przez branżę energetyczną na wszystkich kontynentach.
